Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Muris muvazaası; miras bırakanın, bazı mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı tapuda satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstermesidir. Uygulamada en sık, bir çocuğa ya da ikinci eşe yapılan devirlerde gündeme gelir.
Muvazaanın unsurları
- Görünürdeki işlem: Tapuda yapılan satış (gerçekte bedel ödenmemiştir),
- Gizli işlem: Tarafların gerçek iradesi olan bağış,
- Aldatma amacı: Mirasçılardan mal kaçırma kastı,
- Muvazaa anlaşması: Miras bırakan ile devralan arasındaki gizli mutabakat.
Mahkeme neleri araştırır?
Yargı uygulamasında; satış bedelinin ödenip ödenmediği, bedel ile gerçek değer arasındaki fark, miras bırakanın satışa ihtiyacı olup olmadığı, ülke ve yörenin gelenekleri, aile içi ilişkiler ve devralanın alım gücü birlikte değerlendirilir.
Davayı kimler açabilir?
Saklı paylı olsun olmasın her mirasçı (yasal veya atanmış) dava açabilir. Mirası reddeden, miras hakkından feragat eden ve mirastan çıkarılan kişiler dava açamaz. Dava, miras bırakanın ölümünden sonra açılır.
Dava sonucunda ne olur?
Muvazaa ispatlanırsa; görünürdeki satış geçersiz sayılır, gizli bağış da şekil koşulunu taşımadığından geçersiz olur ve tapu kaydı iptal edilerek davacının miras payı oranında tescile karar verilir.
Zamanaşımı var mı?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davaları zamanaşımına ve hak düşürücü süreye tabi değildir; miras bırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir.
Sık sorulan sorular
Para ödenmişse de muvazaa olabilir mi?
Sembolik veya değerin çok altında bedel, muvazaa göstergelerinden biri olarak değerlendirilir.
Taşınmaz elden çıkarılmışsa dava düşer mi?
İyi niyetli üçüncü kişiye devir hâlinde tescil istemi yerine bedel (tazminat) talebi gündeme gelir.
Konuyla bağlantılı tapu iptali ve tescil davası yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Yargıtay içtihadı ışığında
Muris muvazaasının hukuki çerçevesi, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1.4.1974 tarihli, 1974/1 Esas ve 1974/2 Karar sayılı kararıyla çizilmiştir. Karara göre; miras bırakanın, mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla gerçekte bağışladığı tapulu taşınmazı tapuda satış olarak göstermesi hâlinde, saklı pay sahibi olsun olmasın miras hakkı ihlal edilen her mirasçı, görünürdeki sözleşmenin muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu içtihat, bugün de muris muvazaası davalarının temel dayanağıdır.
Yargıtay uygulamasında ayrıca; satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki fark, miras bırakanın satışa ihtiyacının bulunup bulunmadığı, devralanın alım gücü ve yörenin gelenekleri gibi ölçütlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği; bedelsizliğin tek başına yeterli olmayıp diğer delillerle desteklenmesi gerektiği kabul edilmektedir.
Not: İçtihat özetleri yayım tarihindeki uygulamayı yansıtır; içtihat zaman içinde değişebilir. Dosyanıza özgü güncel değerlendirme için görüşme önerilir.
Randevu ve bilgi için: iletişim sayfası — Görüşmeler randevu ile yapılmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Dosyanıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.