Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Boşanma davaları uygulamada iki şekilde yürür: tarafların tüm sonuçlar üzerinde uzlaştığı anlaşmalı boşanma ve uzlaşmanın bulunmadığı çekişmeli boşanma. Hangi yolun izleneceği; süreyi, masrafları ve sürecin yıpratıcılığını doğrudan etkiler.
TÜİK 2024 verilerine göre boşanmaların %33,7’si evliliğin ilk 5 yılında gerçekleşmektedir (TÜİK 2024); bu dönemdeki boşanmalarda mal paylaşımı görece sade olduğundan anlaşmalı yol daha sık tercih edilmektedir.
Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin boşanma ve tüm sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı) üzerinde anlaşmış olması,
- Bu anlaşmayı içeren bir protokolün mahkemeye sunulması,
- Tarafların duruşmada iradelerini hâkim önünde bizzat açıklaması.
Hâkim, protokolü çocukların menfaati yönünden denetler; gerekli görürse değişiklik isteyebilir.
Çekişmeli boşanma nasıl ilerler?
Taraflardan biri boşanmak istemiyor ya da velayet, nafaka, tazminat gibi konularda uzlaşma yoksa dava çekişmeli yürür. Bu durumda kusur değerlendirmesi yapılır; tanıklar dinlenir, deliller toplanır ve süreç boşanma davası rehberimizde anlattığımız aşamaları izler.
İki yol arasındaki temel farklar
- Süre: Anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada tamamlanabilir; çekişmeli boşanma delil ve tanık süreçleri nedeniyle daha uzundur.
- Kusur incelemesi: Anlaşmalı boşanmada kusur araştırması yapılmaz; çekişmeli boşanmada kusur, tazminat ve nafakayı etkiler.
- Delil yükü: Anlaşmalıda protokol esastır; çekişmelide iddiaların ispatı gerekir.
- Maliyet ve yıpranma: Uzun süren çekişmeli süreçler hem maddi hem duygusal olarak daha yıpratıcıdır.
Protokolde nelere dikkat edilmeli?
Protokol; velayet ve kişisel ilişki düzenini, iştirak ve yoksulluk nafakasını, maddi–manevi tazminatı ve mal paylaşımını açık ve uygulanabilir şekilde düzenlemelidir. Muğlak hükümler, boşanmadan sonra yeni uyuşmazlıklar doğurabilir. Bu nedenle protokolün bir avukat tarafından hazırlanması veya denetlenmesi önemlidir.
Anlaşmalı boşanma sonradan çekişmeliye dönebilir mi?
Evet. Taraflardan biri duruşmada protokolden dönerse ya da hâkimin öngördüğü değişiklik kabul edilmezse dava çekişmeli olarak devam eder. Benzer şekilde, çekişmeli başlayan bir dava, tarafların uzlaşmasıyla anlaşmalıya dönüşebilir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanmada duruşmaya katılmak zorunlu mu?
Evet; hâkimin tarafların iradesini bizzat dinlemesi kanuni zorunluluktur.
Bir yıllık süre şartı sağlanmıyorsa ne olur?
Evlilik bir yılı doldurmamışsa anlaşmalı boşanma mümkün değildir; dava genel hükümlere göre yürür.
Süreçle ilgili genel bilgilendirme için aile ve boşanma hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Randevu ve bilgi için: iletişim sayfası — Görüşmeler randevu ile yapılmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Dosyanıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.