Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Bir yakınının kredisine kefil olmak, uygulamada en sık karşılaşılan ve en ağır sonuç doğuran işlemlerden biridir. 2012 tarihli Türk Borçlar Kanunu, evli kişilerin kefaletine özel bir güvence getirdi: eşin yazılı rızası. Rıza yoksa kefalet, baştan itibaren geçersizdir.
Kural: TBK m.584
Eşlerden biri; mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğer eşin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Rızanın, sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. Sonradan verilen onay, geçersiz kefaleti diriltmez.
Yargıtay uygulamasının ana ilkeleri
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihadında eş rızası, sıradan bir şekil şartı değil kurucu geçerlilik koşulu olarak nitelendirilmektedir:
- Rıza alınmadan verilen kefalet kesin hükümsüzdür; kefil, borçtan sorumlu tutulamaz,
- Geçersizlik iddiası itiraz niteliğinde olup, yargılamada resen (talep olmasa da) dikkate alınır,
- Rızanın ayrı bir “muvafakatname” başlığı taşıması gerekmez; kefalet metni üzerinde adi yazılı şekilde verilmesi yeterlidir,
- Kefaletin geçerliliği, sözleşmenin kurulduğu tarihteki mevzuata göre değerlendirilir (19. HD, 10.6.2013 tarihli, E. 2013/7678, K. 2013/10719 sayılı kararı: 2012 öncesi kefaletlere TBK m.584 uygulanmaz).
Kapsam ve istisnalar
- Kural; şahsi güvence sağlayan benzer sözleşmeler için de geçerlidir; buna karşılık kambiyo senedindeki aval, Yargıtay uygulamasında bu kapsamda görülmemektedir,
- 2013 değişikliğiyle; ticaret siciline kayıtlı işletmenin sahibi veya ortaklarının işletmeyle ilgili kefaletleri gibi bazı hâller rıza şartından muaf tutulmuştur,
- Kefalet miktarının sonradan artırılması gibi ağırlaştırıcı değişiklikler de eşin rızasına tabidir.
Pratik sonuçlar
Kefil yönünden: Eş rızası alınmadan imzalanan kefalet nedeniyle takibe uğrayan kişi, geçersizliği her aşamada ileri sürebilir. Alacaklı (banka) yönünden: Rıza eksikliği, güvenceyi tümüyle ortadan kaldırdığından imza aşamasında titizlikle tamamlatılmaktadır. İcra takibiyle karşılaşılması hâlinde icra takibine itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşim benden habersiz kefil olmuş; borç bana geçer mi?
Kefalet, kefilin şahsi borcudur; ancak rızanız alınmamışsa kefaletin kendisi geçersizdir ve eşiniz de sorumluluktan kurtulabilir.
Boşanma davası sürerken rıza gerekir mi?
Mahkemece verilmiş ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı doğmuşsa rıza aranmaz; salt boşanma davasının açılmış olması bu sonucu doğurmayabilir, durum dosya bazında değerlendirilir.
Not: İçtihat özetleri yayım tarihindeki uygulamayı yansıtır; içtihat zaman içinde değişebilir. Dosyanıza özgü güncel değerlendirme için görüşme önerilir.
Randevu ve bilgi için: iletişim sayfası — Görüşmeler randevu ile yapılmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Dosyanıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.