Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Velayet, ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi ve temsilini kapsayan hak ve yükümlülükler bütünüdür. Boşanma davasında velayetin hangi tarafa verileceği, davanın en önemli ve en hassas konularından biridir.
TÜİK 2024 verilerine göre boşanmalarda velayete verilen çocukların %74,4’ünün velayeti anneye, %25,6’sının babaya verilmiştir (TÜİK 2024). Bu oran bir kural değil, somut dosyalardaki üstün yarar değerlendirmelerinin toplu sonucudur.
Velayette temel ölçüt nedir?
Tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Anne veya babanın istekleri değil; çocuğun sağlıklı gelişimi, eğitim ve bakım koşulları, duygusal bağları ve yaşına göre kendi görüşü esas alınır.
Mahkeme hangi unsurları değerlendirir?
- Çocuğun yaşı (küçük yaş grubunda anne bakımına ihtiyaç ağırlıklı değerlendirilir)
- Tarafların bakım imkânları, çalışma düzeni ve yaşam koşulları
- Çocuğun okul, çevre ve kardeş bağları
- Uzman (psikolog/pedagog/sosyal çalışmacı) raporları
- İdrak çağındaki çocuğun dinlenmesi sonucu beyanı
Ortak velayet mümkün mü?
Yargı uygulamasında, koşulların elverişli olması ve tarafların iş birliği yapabilmesi hâlinde ortak velayet kabul edilebilmektedir; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Velayet kendisine verilmeyen tarafın hakları
Bu taraf ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulur (görüş günleri, tatil ve bayram düzeni). Ayrıca bu taraf, iştirak nafakası öderek çocuğun giderlerine katılır. Kişisel ilişkinin engellenmesi hâlinde icra yoluna başvurulabilir; velayetin değiştirilmesi davası da gündeme gelebilir.
Velayet sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Velayeti elinde bulunduran tarafın koşullarının kötüleşmesi, çocuğun menfaatinin gerektirmesi veya yükümlülüklerin ihlali hâlinde velayetin değiştirilmesi dava yoluyla istenebilir.
Sık sorulan sorular
Çocuk kaç yaşında mahkemede dinlenir?
Kesin bir yaş sınırı yoktur; idrak çağına gelmiş çocukların görüşünün alınması esastır ve uygulamada okul çağı bir eşik olarak değerlendirilir.
Velayet anneye mi verilir?
Otomatik bir kural yoktur; küçük yaşta anne bakımı ağır basar, ancak belirleyici olan somut dosyadaki üstün yarar değerlendirmesidir.
Detaylı bilgilendirme için aile hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yargıtay içtihadı ışığında
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihadında; velayet düzenlemesinin kamu düzenine ilişkin olduğu ve hâkimin, tarafların talep ve kabulleriyle bağlı olmaksızın çocuğun üstün yararını resen gözeteceği kabul edilmektedir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınmadan ve gerektiğinde uzman (psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı) raporu değerlendirilmeden hüküm kurulması, yerleşik uygulamada bozma nedeni sayılmaktadır. Bu yaklaşım, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi m.12 ile de uyumludur.
Not: İçtihat özetleri yayım tarihindeki uygulamayı yansıtır; içtihat zaman içinde değişebilir. Dosyanıza özgü güncel değerlendirme için görüşme önerilir.
Randevu ve bilgi için: iletişim sayfası — Görüşmeler randevu ile yapılmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Dosyanıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.